သမီးကြီးရဲ့ တာဝန်ယူသူမရှိတဲ့ ကိုယ်ဝန်
သမီးကြီးရဲ့ တာဝန်ယူသူမရှိတဲ့ ကိုယ်ဝန်
ကျွန်မရဲ့ ကမ္ဘာဟာ အမြဲတမ်း မီးခိုးရောင် သန်းနေခဲ့တယ်။ ဖခင်ဖြစ်သူ စောစောစီးစီး ဆုံးပါးသွားခဲ့တဲ့ အချိန်ကစပြီး ဒီအိမ်ရဲ့ “သမီးကြီး” ဆိုတဲ့ ဘွဲ့ထူးဟာ ကျွန်မရဲ့ ပုခုံးပေါ်မှာ ကျောက်ဆောင်တစ်ခုလို လေးလံလွန်းလှပါတယ်။ အမေက ဈေးရောင်းပြီး မောင်လေးနဲ့ ညီမလေးကို ကျောင်းထားပေးရတဲ့အခါ ကျွန်မကတော့ ကျောင်းမပြီးခင်မှာပဲ အလုပ်ခွင်ထဲကို ခြေစုံပစ်ဝင်ခဲ့ရတယ်။ ကျွန်မမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်အတွက် စိတ်ကူးယဉ်ဖို့ အချိန်မရှိခဲ့ဘူး။ အင်္ကျီအသစ်တစ်ထည် ဝယ်ဖို့ထက် မောင်လေးရဲ့ ကျောင်းလခအတွက် ပိုပူပန်ခဲ့ရပြီး၊ ကိုယ်စားချင်တာထက် ညီမလေး ဝတ်ချင်တဲ့ ဂါဝန်လေးကို ပိုဦးစားပေးခဲ့ရတဲ့ ဘဝပါ။ တစ်ခါတလေကျရင် ကျွန်မလည်း မိန်းကလေးတစ်ယောက်အနေနဲ့ နွဲ့ချင်တယ်၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ ဂရုစိုက်မှုကို ခံချင်တယ်၊ အားကိုးရာ ရင်ခွင်တစ်ခုကို တမ်းတမိတယ်။ အဲဒီလို အားငယ်နေတဲ့ အချိန်မှာပဲ “မင်း” ဆိုတဲ့ လူသားက ကျွန်မရဲ့ အမှောင်ကျနေတဲ့ ဘဝထဲကို နွေဦးလေပြေလို တိုးဝင်လာခဲ့တာပါ။
မင်းက ကျွန်မ အလုပ်လုပ်တဲ့ ရုံးက စာရင်းကိုင်တစ်ယောက်ပါ။ သူက အေးအေးဆေးဆေး နေတတ်ပြီး စကားပြောရင်လည်း တည်ငြိမ်တယ်။ ကျွန်မတို့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ရင်းနှီးလာတာက မိုးရွာတဲ့ ညနေခင်းတစ်ခုမှာ ထီးတစ်လက်ကို အတူဆောင်းပြီး ကားမှတ်တိုင်အထိ လမ်းလျှောက်ခဲ့ရာက စတာပါ။ အဲဒီနေ့က ကျွန်မ ပုခုံးတစ်ဖက်က စိုရွှဲနေတာကို မြင်တော့ သူက “နွေက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ထက် သူများကိုပဲ အမြဲဦးစားပေးနေတာလား” လို့ မေးခဲ့တယ်။ အဲဒီစကားတစ်ခွန်းကပဲ ကျွန်မရဲ့ တံတိုင်းတွေကို ဖြိုချလိုက်သလိုပါပဲ။ ကျွန်မရဲ့ ပင်ပန်းမှုတွေကို ပထမဆုံး မြင်ပေးတဲ့လူ၊ ကျွန်မရဲ့ တာဝန်တွေကို ခဏတာ မေ့လျော့သွားအောင် လုပ်ပေးနိုင်တဲ့လူပေါ့။ မင်းနဲ့ရှိနေတဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ ကျွန်မဟာ “သမီးကြီး” မဟုတ်တော့ဘဲ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွေ ငတ်မွတ်နေတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။
ကျွန်မတို့ရဲ့ အချစ်က မြန်ဆန်လွန်းခဲ့သလို ခိုင်မြဲတယ်လို့လည်း ကျွန်မ ယုံကြည်ခဲ့မိတယ်။ သူက ကျွန်မကို လက်ထပ်မယ်လို့ ကတိပေးခဲ့တယ်။ “နွေ့ရဲ့ မိသားစုကိုလည်း ကိုယ်ပဲ ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ပေးမယ်၊ နွေ ဒီထက်ပိုပြီး မပင်ပန်းစေရဘူး” တဲ့။ အဲဒီကတိစကားတွေက ကျွန်မအတွက်တော့ နတ်သုဒ္ဓါလိုပဲ။ ကျွန်မ သူ့ကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည်ခဲ့တယ်။ ဘယ်လောက်တောင် ယုံကြည်ခဲ့သလဲဆိုရင် ကျွန်မရဲ့ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာကိုရော၊ ကျွန်မရဲ့ အနာဂတ်တစ်ခုလုံးကိုပါ သူ့လက်ထဲ ပုံအပ်ထားခဲ့မိတဲ့အထိပါပဲ။ အဲဒီတုန်းက မိုးစက်တွေကြားမှာ သူနဲ့အတူ ရှိနေရတာဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အလုံခြုံဆုံးနေရာလို့ ထင်ခဲ့မိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလုံခြုံမှုဟာ ခဏတာ အိမ်မက်တစ်ခု ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မ မသိခဲ့ဘူး။
နွေဦးရာသီ ကုန်ဆုံးသွားပြီး မိုးရာသီ ပြန်ရောက်လာတဲ့အခါ ကျွန်မရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ထူးခြားတဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို စတင်ခံစားလိုက်ရတယ်။ မနက်ခင်းတိုင်းမှာ အော့အန်တာ၊ စိတ်မကြည်မလင် ဖြစ်တာတွေနဲ့အတူ ကျွန်မရဲ့ ရာသီသွေးကလည်း လွဲချော်နေခဲ့ပြီ။ စစ်ဆေးကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ မျဉ်းနှစ်ကြောင်းက ကျွန်မကို ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားစေတယ်။ ပျော်ရွှင်ရမလိုလိုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုက ပိုကြီးစိုးနေခဲ့တယ်။ ကျွန်မရဲ့ ပထမဆုံး အတွေးက “အမေ သိရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ” ဆိုတာပါပဲ။ အိမ်မှာ စံပြဖြစ်ခဲ့တဲ့၊ အမြဲအားကိုးရတဲ့ သမီးကြီးက အိမ်ထောင်မရှိဘဲ ကိုယ်ဝန်ရသွားပြီဆိုတာ သိရင် အမေ ဘယ်လောက်များ ရင်ကျိုးလိုက်မလဲ။ ကျွန်မ တုန်ရီနေတဲ့ လက်တွေနဲ့ မင်းဆီကို ဖုန်းဆက်ခဲ့တယ်။
“မင်း... ကျွန်မမှာ ကိုယ်ဝန်ရှိနေပြီ”
ဖုန်းတစ်ဖက်ကနေ ကြားလိုက်ရတဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုက ကျွန်မရဲ့ နှလုံးသားကို ဓားနဲ့ အချက်ပေါင်းများစွာ အထိုးခံလိုက်ရသလိုပါပဲ။ သူ ဝမ်းသာအားရ ပြောလာမယ့် စကားတွေကို ကျွန်မ မျှော်လင့်ခဲ့ပေမဲ့ သူက “ခဏလေးနော် နွေ၊ ကိုယ် အလုပ်ရှုပ်နေလို့ နောက်မှ ပြန်ဆက်မယ်” ဆိုပြီး ဖုန်းချသွားခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်းကစပြီး မင်းက ကျွန်မနဲ့ ဝေးသထက် ဝေးသွားခဲ့တယ်။ ဖုန်းဆက်ရင် မကိုင်တော့ဘူး။ မက်ဆေ့ခ်ျပို့ရင်လည်း ပြပြီး ဘာမှ ပြန်မပြောတော့ဘူး။ ကျွန်မ ရုံးကို သွားရှာတော့လည်း သူ အလုပ်ထွက်သွားပြီလို့ သိလိုက်ရတယ်။ ကျွန်မရဲ့ ကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံး ပြိုကျသွားသလို ခံစားလိုက်ရတယ်။
ရက်တွေ ကြာလာလေလေ၊ ကျွန်မရဲ့ စိုးရိမ်စိတ်က ပိုတိုးလာလေလေပါပဲ။ ဖုန်းမျက်နှာပြင်ပေါ်က စာတိုလေးတွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကြည့်နေမိတယ်။ “မင်း... ဘယ်မှာလဲ၊ ဘာလို့ ဖုန်းမကိုင်တာလဲ၊ ကျွန်မ ကြောက်နေပြီ” ဆိုတဲ့ စာတွေမှာ ဆိုတာ မရှိခဲ့ဘူး။ ကျွန်မကို တာဝန်ယူမယ်လို့ ကတိပေးခဲ့တဲ့ အသံတွေက အခုတော့ ခြောက်လှန့်နေတဲ့ အသံတွေ ဖြစ်လို့။ ကျွန်မ ရင်ထဲမှာ မေးခွန်းပေါင်းများစွာနဲ့အတူ နောင်တတွေ စတင် နေရာယူလာတယ်။ ငါ သူ့ကို အလွယ်တကူ ယုံခဲ့မိတာ မှားပြီလား။ ငါ့ရဲ့ အချစ်က သူ့အတွက် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ဖြစ်သွားတာလား။ အဖြေမရှိတဲ့ ပုစ္ဆာတွေကို တွက်ရင်း ကျွန်မရဲ့ ညတွေဟာ မျက်ရည်တွေနဲ့ စိုစွှဲနေခဲ့တယ်။ တာဝန်ယူမဲ့သူ မရှိတဲ့ ကိုယ်ဝန်ကို ပိုက်ထားရတဲ့ ကျွန်မရဲ့ ဘဝဟာ လမ်းပျောက်နေတဲ့ လှေငယ်တစ်စင်းလိုပါပဲ။
ကိုယ်ဝန်က လေးလထဲကို ရောက်လာတဲ့အခါ ဖုံးကွယ်ထားဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး။ ဗိုက်က သိသိသာသာ ထွက်လာတာကို အမေက ပထမဆုံး သတိထားမိသွားတယ်။ အဲဒီနေ့က မိုးတွေ အရူးအမူး ရွာနေတဲ့ ညတစ်ညပါ။ အမေက ကျွန်မကို
“နွေ... နင့်ဗိုက်က ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။ ငါ့ကို အမှန်အတိုင်းပြောစမ်း”
ကျွန်မ ဘာမှ ပြန်မပြောနိုင်ဘဲ အမေ့ခြေသလုံးကို ဖက်ပြီး ရှိုက်ကြီးတငင် ငိုချလိုက်တယ်။ အမေက ကျွန်မကို တွန်းထုတ်ပြီး “ဘယ်သူလဲ၊ အဲဒီယောင်္ကျားက ဘယ်သူလဲ” လို့ အော်မေးတယ်။ ကျွန်မ မင်းရဲ့ အကြောင်းကို ပြောပြတဲ့အခါ အမေက ပိုပြီး စိတ်ပျက်သွားပုံရတယ်။ “သူက နင့်ကို ပစ်ပြေးသွားတာပေါ့လေ။ အေးလေ... ငါတို့လို ဆင်းရဲတဲ့ မိသားစုက သမီးကို ဘယ်သူက တန်ဖိုးထားမှာလဲ။ နင်ကတော့ ငါ့မျက်နှာကိုတင်မကဘူး၊ နင့်မောင်လေးနဲ့ ညီမလေးရဲ့ မျက်နှာကိုပါ ရွှံ့နဲ့လူးလိုက်ပြီ” တဲ့။ အမေ့ရဲ့ စကားလုံးတွေက ကျွန်မရဲ့ နှလုံးသားကို
အဲဒီညက အမေ ကျွန်မကို အိမ်ပေါ်က ဆင်းခိုင်းခဲ့တယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်က အတင်းအဖျင်း ပြောတာကို မခံနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ပေါ့။ “သမီးကြီးဖြစ်ပြီး အတုခိုးမှားအောင် လုပ်တယ်၊ နင့်ကို ကြည့်ပြီး နင့်ညီမလေး ဘာသင်ခန်းစာ ယူရမလဲ” ဆိုတဲ့ စကားက ကျွန်မကို သေလောက်အောင် နာကျင်စေခဲ့တယ်။ ကျွန်မမှာ သွားစရာ နေရာမရှိဘူး။ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်ရဲ့ အိမ်မှာ ခဏတာ ခိုကပ်နေရရင်း ကျွန်မရဲ့ ဘဝကို ငိုကြွေးနေမိတယ်။ မင်းဆီကို နောက်ဆုံးအကြိမ် ဖုန်းဆက်ကြည့်ခဲ့ပေမဲ့ “ဒီနံပါတ်သည် အသုံးပြုသူမရှိပါ” ဆိုတဲ့ အသံကိုပဲ ကြားခဲ့ရတယ်။ ကျွန်မကို တကယ်ပဲ စွန့်ပစ်သွားခဲ့ပြီလား။ ကျွန်မကို ချစ်ခဲ့တဲ့ အချိန်တွေကရော အတုအယောင်တွေပဲလား။ တာဝန်ယူမှု ကင်းမဲ့တဲ့ လူတစ်ယောက်ကြောင့် ကျွန်မရဲ့ ဘဝတင်မကဘူး၊ ကျွန်မရဲ့ မိသားစုပါ ပျက်စီးသွားခဲ့ရပြီ။
လအနည်းငယ် ကြာပြီးနောက် ကျွန်မရဲ့ ဗိုက်က တော်တော်ကြီးနေပြီ။ ကျွန်မ အလုပ်ကလည်း ထွက်လိုက်ရတော့ လက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ပိုက်ဆံလေးနဲ့ ချွေတာသုံးစွဲနေရတယ်။ တစ်နေ့မှာတော့ ကျွန်မဆီကို သူစိမ်းယောင်္ကျားတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက မင်းရဲ့ သူငယ်ချင်း ရှေ့နေတစ်ယောက်ဖြစ်ကြောင်း မိတ်ဆက်လာတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ စာအိတ်တစ်အိတ်နဲ့ အထုပ်တစ်ထုပ် ပါလာတယ်။ ကျွန်မရဲ့ နှလုံးခုန်သံတွေက မြန်ဆန်လာတယ်။ မင်း ပြန်လာတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် မင်းက ကျွန်မကို ပိုက်ဆံပေးပြီး အဆက်အသွယ် ဖြတ်ချင်တာလား။
“မင်း... မင်းရှိနေတာလား” လို့ ကျွန်မ အားငယ်စွာ မေးမိတယ်။
ရှေ့နေက သက်ပြင်းတစ်ချက်ချပြီး ကျွန်မကို စာအိတ်ကို ကမ်းပေးတယ်။ “မင်းက ဒီလောကမှာ မရှိတော့ဘူး နွေ။ သူ ဆုံးသွားပြီ” တဲ့။ ကျွန်မရဲ့ ကမ္ဘာကြီး ရပ်တန့်သွားသလိုပဲ။ ဘာကိုမှ မကြားရတော့ဘဲ နားထဲမှာ အူနေခဲ့တယ်။ သူက ဆက်ပြောပြတယ်။ မင်းက ကျွန်မကို ပစ်ပြေးသွားတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ သူ အလုပ်က ထွက်လိုက်ရတာက သူ့အဖေရဲ့ အတိတ်က အကြွေးတွေကြောင့် ပြဿနာတက်လို့တဲ့။ ပိုပြီး ဆိုးတာက မင်းရဲ့အဖေက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာက ကျွန်မအဖေရဲ့ ပင်စင်လစာတွေကို လိမ်လည်ယူခဲ့တဲ့ လူဖြစ်နေတာကို သူ သိသွားခဲ့တာပဲ။ မင်းက အဲဒီအမှားအတွက် ကျွန်မကို မျက်နှာမပြရဲဘဲ အဝေးတစ်နေရာမှာ အလုပ်ကြိုးစားပြီး အဲဒီငွေတွေကို ပြန်ရှာပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာတဲ့။
“သူ နိုင်ငံခြားကို တရားမဝင် လမ်းကြောင်းကနေ ထွက်သွားခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာ အလုပ်ကြိုးစားရင်း လုပ်ငန်းခွင် မတော်တဆမှုနဲ့ ဆုံးသွားတာ။ သူ မသေခင်မှာ ကျွန်တော့်ကို မှာခဲ့တယ်။ ဒီပိုက်ဆံတွေနဲ့ အိမ်ခြံမြေ စာချုပ်တွေကို နွေ့လက်ထဲ အရောက်ပေးပါတဲ့။ သူ့အဖေ လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားအတွက် သူ တောင်းပန်သွားပါတယ်တဲ့”
ကျွန်မ စာအိတ်ထဲက စာကို ဖတ်ကြည့်လိုက်တယ်။ မင်းရဲ့ လက်ရေးဖျော့ဖျော့လေးနဲ့ ရေးထားတာက “နွေ... ကိုယ့်ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ နွေ့ကို တာဝန်မယူချင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ နွေ့အဖေကို ဒုက္ခပေးခဲ့တဲ့လူရဲ့ သားအဖြစ်နဲ့ နွေ့ရှေ့မှာ ရပ်တည်ဖို့ ကိုယ် အရှက်ရလွန်းလို့ပါ။ ကိုယ် ပြန်လာခဲ့မယ်လို့ ကြံရွယ်ခဲ့ပေမဲ့ ကံကြမ္မာက ကိုယ့်ကို ခွင့်မပြုခဲ့ဘူး။ ကလေးလေးကိုတော့ ကိုယ့်ကိုယ်စား ချစ်ပေးပါ” တဲ့။ မျက်ရည်တွေက စာရွက်ပေါ်ကို တပေါက်ပေါက် ကျလာတယ်။ ကျွန်မ သူ့ကို အထင်လွဲခဲ့မိတာတွေ၊ မုန်းခဲ့မိတာတွေက အခုတော့ ပိုပြီး နာကျင်စရာ ကောင်းနေပြီ။ သူက ကျွန်မကို ကာကွယ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာပါလား။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီကာကွယ်မှုက ကျွန်မကို အထီးကျန်ခြင်းရဲ့ ငရဲထဲကို တွန်းပို့ခဲ့တာပဲ။
ကလေးလေး မွေးဖွားလာတဲ့နေ့မှာ ကျွန်မ အမေ့ဆီကို ပြန်သွားခဲ့တယ်။ လက်ထဲမှာ မင်း ချန်ထားခဲ့တဲ့ ပိုက်ဆံတွေ၊ စာချုပ်တွေနဲ့အတူပေါ့။ အမှန်တရားကို သိလိုက်ရတဲ့အခါ အမေကလည်း ကျွန်မကို ဖက်ပြီး ငိုခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီငွေတွေက ကျွန်မတို့ရဲ့ ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ အချိန်တွေကို ပြန်မပေးနိုင်သလို၊ ကလေးအတွက် ဖခင်တစ်ယောက်ကိုလည်း ဖန်တီးမပေးနိုင်ဘူး။ ကျွန်မရဲ့ သားလေးက မင်းနဲ့ အလွန်တူပါတယ်။ သူ့ရဲ့ မျက်လုံးတွေ၊ သူ့ရဲ့ နှုတ်ခမ်းတွေကို ကြည့်တိုင်း ကျွန်မ မင်းကို သတိရနေမိတယ်။
အခုဆိုရင် ကျွန်မဟာ တာဝန်ယူသူမရှိတဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိန်းကလေး မဟုတ်တော့ဘူး။ ကျွန်မဟာ မင်းရဲ့ အချစ်နဲ့ နောင်တတွေကို ထမ်းပိုးထားတဲ့ မိခင်တစ်ယောက်ပါ။ အမေနဲ့ မောင်လေး၊ ညီမလေးတွေကလည်း ကျွန်မကို ပြန်လက်ခံခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာတော့ အမြဲတမ်း ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်နေဦးမှာပဲ။ ကျွန်မတို့ကြားမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုသာ ရှိခဲ့ရင်၊ သူသာ ကျွန်မကို အမှန်အတိုင်း ပြောပြခဲ့ရင် ကျွန်မတို့ ဒီလို ဝေးကွာကြမှာ မဟုတ်ဘူး။ အနစ်နာခံခြင်း ဆိုတာ တစ်ခါတလေမှာ အချစ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်တဲ့ လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်နေတတ်တာကို ကျွန်မ သိလိုက်ရတယ်။
ညနေခင်း မိုးရွာတဲ့ အချိန်တိုင်း ကျွန်မ ကားမှတ်တိုင်လေးကို ငေးကြည့်နေမိတုန်းပဲ။ အဲဒီမှာ ကျွန်မတို့ စတင်ခဲ့သလို၊ အဲဒီမှာပဲ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ အဆုံးသတ်ခဲ့တာ။ ကျွန်မ သားလေးကို ပြောပြရမယ့် ပုံပြင်တစ်ပုဒ် ရှိလာပြီ။ အဲဒါကတော့ သူ့အဖေဟာ သူ့ကို စွန့်ပစ်သွားတဲ့လူ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ကိုယ့်ဘဝကို စတေးသွားတဲ့ သူရဲကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ကြောင်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီသူရဲကောင်းက ကျွန်မရဲ့ ဘေးနားမှာ မရှိတော့တာကတော့ ဘဝရဲ့ အခါးသီးဆုံး အမှန်တရားပါပဲ။ ကျွန်မဟာ သမီးကြီးရဲ့ တာဝန်တွေကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်နေရဦးမှာ ဖြစ်သလို၊ အခုတော့ မိခင်တစ်ယောက်ရဲ့ တာဝန်ကိုလည်း အဖော်မဲ့စွာနဲ့ပဲ ကျေပွန်အောင် ကြိုးစားနေရတော့မှာပါ။
နိဂုံးချုပ်သင်ခန်းစာ - “အချစ်ဆိုတာ အနစ်နာခံခြင်း သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ အခက်အခဲတွေကို အတူတူ ရင်ဆိုင်ရဲတဲ့ ရိုးသားမှုနဲ့ ပွင့်လင်းမှုသာ ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတလေမှာ သင်တစ်ယောက်တည်း ဆုံးဖြတ်လိုက်တဲ့ ‘အကောင်းဆုံး’ ဆိုတဲ့ အနစ်နာခံမှုက ကျန်ရစ်သူအတွက် ‘အဆိုးဆုံး’ ဒဏ်ရာ ဖြစ်သွားတတ်သည်။”