ဒုတိယအမှား

 ဒုတိယအမှား

နေဝင်ရိုးရီအချိန်၏ မှိန်ပျပျအလင်းရောင်သည် ကျွန်တော့်ခြံဝင်းထဲက သရက်ပင်အိုကြီး၏ အရိပ်များအကြား တိုးဝင်ပျောက်ကွယ်နေသည်။ အိမ်ရှေ့ခန်းတွင် ဧည့်သည်အဖြစ် ရောက်ရှိနေသော ကျောင်းက ဆရာကြီးကို ဧည့်ခံရင်း ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် ဖော်ပြရခက်သော လေးလံမှုတစ်ခု ကိန်းအောင်းနေခဲ့သည်။ ဟင်းနံ့မွှေးမွှေးလေးက မီးဖိုချောင်ဘက်မှ လွင့်ပျံ့လာသည်။ ထိုအနံ့သည် ကျွန်တော့်ဘဝ၏ နွေးထွေးမှုတစ်ခုတည်းသော အရင်းအမြစ်ဖြစ်သလို၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း နာကျင်စရာ အတိတ်တစ်ခု၏ အငွေ့အသက်များ ဖြစ်နေပြန်သည်။

“ဆရာ … ဒါကျွန်တော့်အမေပါ”

ကျွန်တော် ခပ်ယဉ်ယဉ်လေး ပြုံးရင်း ဆရာကြီးကို မိတ်ဆက်ပေးလိုက်သည်။ အသားဖြူဖြူ၊ ပိန်ပိန်ပါးပါးနှင့် ကျက်သရေရှိလှသော အဘွားအိုသည် ဧည့်ခန်းထဲသို့ ရေနွေးကြမ်းအိုးလေး ကိုင်ကာ ဝင်လာသည်။ သူမ၏ မျက်နှာတွင် လောကဓံကို အပြုံးဖြင့် ရင်ဆိုင်ထားရသည့် ရင့်ကျက်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းမှုတို့က အထင်အရှား။

“အဒေါ် နေကောင်းရဲ့လား” ဟု ဆရာကြီးက နှုတ်ဆက်လိုက်သောအခါ အမေက အေးချမ်းစွာပင် ပြန်လည်ထူးခဲ့သည်။

“ဟုတ်ကဲ့ ကောင်းပါတယ်ဆရာ။ အသက်ကကြီးလာတော့ အရင်လို ဘယ်ကောင်းနိုင်မလဲပေါ့နော်”

စကားဝိုင်းက ဆက်သွားသည်။ အသက် ခုနစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ် ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း အမေ့ကြည့်ရသည်မှာ ကျန်းမာဆဲ။ သွက်လက်ဆဲ။ အမေက ပြောဖူးသည်။ သူမ ကျန်းမာနေမှ ဖြစ်မည်တဲ့။ သူမ၏ မြေးနှစ်ယောက်နှင့် ကျွန်တော့်အတွက် သူမသည် နောက်ဆုံးခံတပ်ကြီးလို အမြဲရပ်တည်ပေးချင်နေရှာသည်။ ဆရာကြီးက ကျွန်တော့်ကို ချီးမွမ်းစကားပြောသောအခါ အမေ့မျက်နှာတွင် ဂုဏ်ယူရိပ်များ ယှက်သန်းသွားသည်။ သို့သော် ဆရာကြီးက “ဒါနဲ့ ကလေးတွေအမေရော မတွေ့ပါလား” ဟု မေးလိုက်သည့် ခဏ၌ အမေ့မျက်နှာ ချက်ချင်းဆိုသလို အရောင်မှိန်သွားခဲ့သည်။

“ဟိုလေ … သူတို့အမေကလေ” ဟု အမေက စကားအဆက်မရဘဲ တုံ့ဆိုင်းသွားချိန်တွင် ကျွန်တော်ကပင် ကြားဖြတ်၍ “သေသွားပြီဆရာ” ဟု အေးစက်စက် ပြောလိုက်မိသည်။

ထိုစကားလုံးသည် ကျွန်တော့်နှလုံးသားကို ဓားဖြင့် မွှန်းလိုက်သလိုပင်။ အမေ့မျက်နှာ ပျက်သွားသည်ကို ကျွန်တော် မြင်သော်လည်း လျစ်လျူရှုထားလိုက်သည်။ ဆရာကြီးကတော့ စိတ်မကောင်းဖြစ်သွားပုံရသည်။ ထမင်းစားပွဲပေါ်ရှိ မြိတ်ဒေသထွက် ကြက်သားဟင်းနှင့် ဟင်းလျာများက ကောင်းမွန်လွန်းလှသော်လည်း ကျွန်တော့်အတွက်တော့ အရသာက တစိမ့်စိမ့် ခါးသက်နေခဲ့သည်။ အတိတ်ဆိုသည်မှာ မြေမြှုပ်ထားသော်လည်း အနံ့အသက်က ပျောက်ကွယ်မသွားသည့် အလောင်းတစ်ခုနှင့် တူလှသည်။

ဧည့်သည်ပြန်သွားပြီးနောက် အိမ်ကလေးမှာ တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ ကလေးနှစ်ယောက်က အပေါ်ထပ်တွင် စာကျက်နေကြသည်။ ကျွန်တော်နှင့် အမေသည် ဝရန်တာတွင် ထိုင်ရင်း ကောင်းကင်ကို ကြည့်နေမိသည်။ ဆရာကြီးကို ကျွန်တော်လိမ်လိုက်သည့် စကားကို အမေက စိတ်မကောင်းဖြစ်နေမှန်း ကျွန်တော်သိသည်။

“သား … ဆရာကြီးကို ဘာလို့ အဲဒီလို ပြောလိုက်ရတာလဲ။ သုသုက အသက်ရှင်နေသေးတာပဲဟာ”

အမေ့အသံက တိုးညှင်းသော်လည်း စွဲမြဲသည်။ ကျွန်တော် သက်ပြင်းတစ်ချက်ကို လေးလံစွာ ချလိုက်မိသည်။

“ကျွန်တော့်အတွက်တော့ သူက သေသွားပြီ အမေ။ လင်နောက်ကို လိုက်သွားတဲ့နေ့ကတည်းက ကျွန်တော့်ကလေးတွေရဲ့ အမေက ဒီလောကမှာ မရှိတော့ဘူး”

ကျွန်တော့်စကားက ရုန့်ရင်းသလို ရှိသော်လည်း အမေကတော့ ဘာမှပြန်မပြောဘဲ မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ ငြိမ်နေရှာသည်။ တကယ်တော့ အခု ကျွန်တော် အမေဟု ခေါ်နေသော ဤအမျိုးသမီးသည် ကျွန်တော့်ကို မွေးသည့်အမေ မဟုတ်ပါ။ ကျွန်တော့်ကို ထားသွားခဲ့သော ဇနီးသည် သုသု၏ မိခင်၊ ကျွန်တော့်ယောက္ခမ ဖြစ်ပါသည်။

လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါးက အဖြစ်အပျက်တွေက ရုပ်ရှင်ကားတစ်ကားလို မျက်စိထဲ ပြန်ပေါ်လာသည်။ ကျွန်တော်နှင့် သုသု အိမ်ထောင်ကျစက အလွန်ချစ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု၊ ကျွန်တော့်၏ ဆရာဘဝဖြင့် ရရသမျှ လစာလေးကို သုသုက မတင်းတိမ်နိုင်ခဲ့။ နောက်ဆုံးတွင် သူမသည် ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ၊ ချမ်းသာသော လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးနှင့် မှားယွင်းသော ပတ်သက်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။

ထိုအကြောင်းကို အမေသိသွားသည့်နေ့က အိမ်တွင် ငရဲမီးများ တောက်လောင်ခဲ့ရသည်။ အမေသည် သူမ၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီးကို အတင်းတားဆီးခဲ့သည်။ အမျိုးမျိုး နားချခဲ့သည်။ သို့သော် သုသုက နားမဝင်ခဲ့။ သူမသည် စည်းစိမ်နှင့် သာယာမှုကို ရွေးချယ်ပြီး ကလေးနှစ်ယောက်နှင့် ကျွန်တော့်ကို စွန့်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အမေ လုပ်ခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်က ကျွန်တော့်ဘဝအတွက် အံ့အားသင့်စရာနှင့် ကျေးဇူးတင်စရာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ အမေသည် သုသုကို အမွေပြတ် စွန့်လွှတ်ကြောင်း ကြေညာပြီး ကျွန်တော့်ဘက်တွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ သူမ၏ သမီးအရင်းနောက်ကို မလိုက်ဘဲ၊ မိခင်မရှိတော့သည့် မြေးနှစ်ယောက်ကို ထိန်းကျောင်းရန် ကျွန်တော့်အိမ်တွင်ပင် ဆက်နေခဲ့သည်။

“အမေ ကျွန်တော့်ကို ဘာလို့ ရွေးခဲ့တာလဲ။ သုသုက အမေ့သမီးအရင်းပဲဥစ္စာ” ဟု ကျွန်တော် မကြာခဏ မေးဖူးသည်။ အမေကတော့ “မှားတဲ့သူနောက်ကို လိုက်ရင် ငါပါ မှားရာရောက်မယ် သား။ မှန်တဲ့သူနဲ့ ကျန်ရစ်တဲ့သူတွေဘက်မှာ နေတာက ငါ့ရဲ့ ဝတ္တရားပဲ” ဟုသာ ပြန်ပြောလေ့ရှိသည်။ သို့သော် အမေ့မျက်လုံးထဲတွင်တော့ သမီးအရင်းအပေါ် လွမ်းဆွတ်တမ်းတမှုများကို ကျွန်တော် အမြဲမြင်နေရသည်။ ၎င်းသည်ပင် ကျွန်တော့်အတွက် နာကျင်စရာ ဒဏ်ရာတစ်ခု ဖြစ်နေပြန်သည်။

နှစ်များကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်တော်သည် အမေ့ကို မိခင်အရင်းထက်မက ချစ်ခင်လေးစားလာခဲ့သည်။ သို့သော် ကျွန်တော့်ရင်ထဲက နာကြည်းချက်များကတော့ လျော့ပါးမသွားခဲ့။ သုသုသည် သူမနောက်လင်နှင့် အဆင်ပြေနေသည်ဟု ကြားရတိုင်း ကျွန်တော်ကတော့ အမေ့ကို အားနာစိတ်နှင့်အတူ ဒေါသများက ပို၍ ပေါက်ကွဲလာတတ်သည်။

တစ်ညတွင် ကျွန်တော် အလုပ်မှအပြန် ခြံရှေ့၌ အရိပ်တစ်ခုကို တွေ့လိုက်ရသည်။ လူသူကင်းဆိတ်သော အချိန်ဖြစ်သဖြင့် ကျွန်တော် သတိထားကြည့်မိသည်။ ထိုအရိပ်သည် ကျွန်တော်တို့ အိမ်ဘက်ကို ငေးကြည့်နေသော အမျိုးသမီးတစ်ဦး။ ကျွန်တော် အနားသို့ တိုးသွားသောအခါ ထိုအမျိုးသမီးက ထိတ်လန့်တကြား လှည့်ကြည့်သည်။

သုသု …။

သူမသည် အရင်ကလို လှပတောက်ပြောင်မနေတော့။ မျက်နှာတွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုများ၊ သောကရိပ်များက အထင်အရှား။ သူမ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကလည်း ချမ်းသာသော အိမ်ထောင်ရှင်မတစ်ဦးနှင့် မတူတော့ဘဲ နွမ်းပါးလှသည်။

“နင် … ဘာလာလုပ်တာလဲ” ကျွန်တော့်အသံက အေးစက်စက်နှင့် တုန်ရီနေသည်။

“ကျွန်မ … ကလေးတွေကို တစ်ချက်လောက် လာကြည့်တာပါ။ အမေရော နေကောင်းရဲ့လားဟင်”

သူမ၏ အသံက တိုးညှင်းပြီး ငိုသံပါနေသည်။ ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် ဒေါသက ဟုန်းကနဲ တောက်လောင်သွားသည်။

“ကလေးတွေက နင့်ကို မသိတော့ဘူး။ အမေကလည်း နင့်လိုသမီးမျိုး မရှိဘူးလို့ ပြောထားပြီးသား။ ထွက်သွားစမ်းပါ သုသု။ ငါတို့ဘဝထဲကို နင် နောက်ထပ် ဘယ်တော့မှ ဝင်မလာနဲ့တော့။ နင်ရွေးခဲ့တဲ့ လမ်းမှာ နင်ပျော်အောင်နေစမ်းပါ”

ကျွန်တော် သူမကို တွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ သူမက ငိုယိုပြီး တောင်းပန်နေသော်လည်း ကျွန်တော်ကတော့ အိမ်တံခါးကို ဝုန်းကနဲ ပိတ်ပစ်လိုက်သည်။ အိမ်ထဲသို့ ဝင်လာသောအခါ အမေက လှေကားရင်းတွင် ရပ်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။ အမေ့မျက်လုံးများတွင် မျက်ရည်များ ဝဲနေသည်။ အမေ အားလုံးကို ကြားနေခဲ့သည် မဟုတ်ပါလား။

“သားရယ် … ခွင့်လွှတ်လိုက်ပါတော့”

“မလွှတ်နိုင်ဘူး အမေ။ သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားက ကျွန်တော့်ဘဝတင်မကဘူး၊ အမေ့ဘဝကိုပါ ဖျက်ဆီးခဲ့တာ။ ကျွန်တော် သူ့ကို သေတဲ့အထိ ကျိန်ဆဲနေမှာ”

ထိုညက ကျွန်တော် အိပ်မပျော်ခဲ့။ အမေ့

လအနည်းငယ် ကြာပြီးနောက် အမေ နေမကောင်းဖြစ်ကာ ဆေးရုံတက်လိုက်ရသည်။ အသက်ကြီးပြီဖြစ်သဖြင့် ရောဂါက ဖိစီးလှသည်။ ဆေးရုံကုတင်ပေါ်တွင် ပိန်လှီပြီး အသက်ရှူနေရသော အမေ့ကိုကြည့်ရင်း ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် ပူလောင်နေမိသည်။ တစ်နေ့တွင် အမေက ကျွန်တော့်ကို လက်ယမ်းခေါ်ပြီး တိုးတိုးလေး ပြောရှာသည်။

“သား … အမေ့ကို ကတိတစ်ခု ပေးပါ”

“ပြောပါ အမေ။ အမေဖြစ်ချင်တာ မှန်သမျှ ကျွန်တော် အကုန်လုပ်ပေးမယ်”

“သုသုကို … ရှာပေးပါ။ အမေ သူ့ကို နောက်ဆုံးအကြိမ် တွေ့ချင်တယ်”

ကျွန်တော် တွေဝေသွားသည်။ သုသုကို ကျွန်တော် ဘယ်မှာသွားရှာရမည်နည်း။ သူမ၏ နောက်လင်နှင့် ဘာဖြစ်နေသည်ကိုလည်း ကျွန်တော် မသိ။ သို့သော် အမေ့တောင်းဆိုချက်ကို မငြင်းရက်သဖြင့် စုံစမ်းကြည့်မိသည်။ ရလာသည့် သတင်းက ကျွန်တော့်ကို ထိတ်လန့်စေခဲ့သည်။ သုသု လိုက်သွားခဲ့သည့် လူသည် လောင်းကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူမ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို ဖျောက်ပစ်ခဲ့သည့်အပြင် သူမကိုလည်း နှိပ်စက်ခဲ့သည်တဲ့။ အခု သုသုသည် မြို့စွန်က ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တစ်ခုတွင် တစ်ကိုယ်တည်း ဖျားနာကာ ဒုက္ခရောက်နေသည်ဟု သိရသည်။

ကျွန်တော် သူမရှိရာသို့ သွားခဲ့သည်။ မြင်လိုက်ရသည့် မြင်ကွင်းက ကျွန်တော့်ကို ဆွံ့အသွားစေခဲ့သည်။ စုတ်ပြတ်နေသော 

“သုသု … လိုက်ခဲ့တော့။ အမေ ဆေးရုံမှာ စောင့်နေတယ်”

ကျွန်တော် သူမကို ဆေးရုံသို့ ခေါ်လာခဲ့သည်။ အမေ့ကုတင်နားသို့ သုသု ရောက်သွားချိန်တွင် မြင်ရသော မြင်ကွင်းသည် ဘုရားဟောသည့် တရားဒေသနာတစ်ခုလိုပင်။ အမေက သုသုကို ဖက်ထားသည်။ သုသုက အမေ့ရင်ခွင်ထဲတွင် ကလေးငယ်တစ်ယောက်လို ရှိုက်ကြီးတငင် ငိုကြွေးနေသည်။

“အမေ … သမီး မှားသွားပါပြီ။ သမီး ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မှားခဲ့ပြန်ပြီ အမေရယ်။ သမီးရဲ့ မာနတွေကြောင့်၊ သမီးရဲ့ လောဘတွေကြောင့် အမေ့ကိုရော၊ ကိုအေးကိုရော ဒုက္ခပေးခဲ့မိပြီ”

အမေက သုသု၏ ခေါင်းလေးကို ပွတ်ပေးရင်း “အမှားဆိုတာ သိရင် ပြင်လို့ရတယ် သမီး။ ဒါပေမဲ့ နောင်တဆိုတာကတော့ အမြဲတမ်း နောက်ကျတတ်တယ်” ဟု ခပ်တိုးတိုး ပြောရှာသည်။

ထိုအချိန်တွင် ကျွန်တော် နားလည်လိုက်သည်။ အမေသည် သုသုကို အမွေပြတ် စွန့်လွှတ်ခဲ့ခြင်းမှာ သုသုကို မုန်း၍ မဟုတ်။ ကျွန်တော်နှင့် မြေးနှစ်ယောက်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် သုသုကို သူမ၏ အမှားကို သိစေရန်အတွက် ကိုယ်တိုင် နာကျင်ခံစားပြီး ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမေသည် သူမ၏ မိခင်မေတ္တာကို စတေးပြီး ကျွန်တော်တို့ မိသားစုကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အမေ ဆုံးသွားခဲ့သည်မှာ တစ်နှစ်ပင် ပြည့်တော့မည်။ အခု ကျွန်တော့်အိမ်တွင် ကလေးနှစ်ယောက်၊ ကျွန်တော်နှင့် သုသုတို့ ပြန်လည်ရှိနေကြသည်။ သို့သော် အရင်လိုတော့ မဟုတ်တော့။ သုသုကတော့ အိမ်မှုကိစ္စများကို ငြိမ်သက်စွာ လုပ်ကိုင်ရင်း အမေ့ဓာတ်ပုံရှေ့တွင် နေ့တိုင်း ကန်တော့လေ့ရှိသည်။ ကျွန်တော်တို့ကြားတွင် စကားပြောနည်းပါးလှသော်လည်း အမေပေးခဲ့သည့် သင်ခန်းစာကို နှစ်ဦးစလုံး နားလည်ထားကြသည်။

ကျွန်တော် ပြတင်းပေါက်ကနေ အပြင်ကို ငေးကြည့်ရင်း ဆရာကြီးနှင့် စကားပြောခဲ့သည့်နေ့ကို ပြန်သတိရမိသည်။ ထိုနေ့က ကျွန်တော် "သေသွားပြီ" ဟု လိမ်ခဲ့ခြင်းသည် ကျွန်တော့်ဘဝ၏ "ဒုတိယအမှား" ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမအမှားက သုသု၏ ဖောက်ပြန်မှုဆိုလျှင်၊ ဒုတိယအမှားကတော့ ကျွန်တော့်၏ ခွင့်မလွှတ်နိုင်သော အာဃာတနှင့် မာနများ ဖြစ်သည်။

အမေသည် သူမ၏ ဘဝကို စတေးပြီး ကျွန်တော်တို့ကြားက အမုန်းတရားများကို ချေဖျက်ပေးသွားခဲ့သည်။ သူမသည် ကျွန်တော့်ကို "အမေ" ဟု ခေါ်ခွင့်ပြုခဲ့သလို၊ သုသုကိုလည်း "သမီး" အဖြစ် နောက်ဆုံးအချိန်အထိ လက်ခံသွားခဲ့သည်။

နံရံပေါ်က အမေ့ဓာတ်ပုံကို ကြည့်ရင်း ကျွန်တော့်မျက်ဝန်းထဲတွင် မျက်ရည်များ ဝဲလာသည်။ အမေသည် ကျွန်တော်တို့ အမှားမကင်းသော လူသားများအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး တံတားတစ်စင်းအဖြစ် ကိုယ်တိုင် အနစ်နာခံသွားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

လူ့ဘဝဆိုသည်မှာ အမှားများဖြင့် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ပထမအမှားကို လူတိုင်း လုပ်တတ်ကြသော်လည်း၊ ထိုအမှားကို အငြိုးဖြင့် တုံ့ပြန်မိသည့် ဒုတိယအမှားက ပို၍ ကြောက်စရာကောင်းလှသည်။ အမေသာ မရှိခဲ့လျှင် ကျွန်တော်သည် ထိုဒုတိယအမှားထဲတွင် နစ်မွန်းပြီး ဘဝကို အဆုံးသတ်သွားမိမည်လား မသိ။

အပြင်ဘက်တွင် မိုးဖွဲလေးများ ကျလာသည်။ မီးဖိုချောင်ထဲမှ ဟင်းနံ့မွှေးမွှေးလေးက ပြန်လည် လွင့်ပျံ့လာပြန်သည်။ ဤတစ်ခါတော့ ထိုအနံ့သည် နာကျင်စရာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အမေ ချန်ထားခဲ့သည့် မေတ္တာရနံ့အဖြစ် ကျွန်တော့်နှလုံးသားထဲသို့ နွေးထွေးစွာ တိုးဝင်လာခဲ့ပါတော့သည်။

သင်ခန်းစာ - အမှားတစ်ခုကို အငြိုးဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်းသည် ဒုတိယအမှားကို ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် အနစ်နာခံခြင်းကသာ ထိုအမှားသံသရာကို ရပ်တန့်စေနိုင်သည်။