အခန်း (၁)
မြေနီလမ်းကလေးရဲ့ ဘေးမှာ သစ်သားအိမ်လေးတစ်လုံး ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အဲ့ဒီအိမ်လေးရဲ့ ဝရံတာမှာ ကိုလတ် က စံပယ်ပန်းပင်လေးတွေကို ဂရုတစိုက် ရေလောင်းတတ်သလို၊ ကျွန်မကလည်း အိမ်ရှေ့က မြေကွက်လပ်မှာ မီးဖိုချောင်သုံး ဟင်းသီးဟင်းရွက်လေးတွေ စိုက်ပျိုးခဲ့တာပေါ့။ "ဒီနှစ် ဆောင်းဝင်ရင်တော့ ငါတို့ စုထားတဲ့ ပိုက်ဆံလေးနဲ့ အိမ်ခေါင်မိုးလေး လဲရအောင်" လို့ ကိုလတ်က ပြုံးပြီး ပြောခဲ့တာ မနေ့ကလိုပဲ။ ကျွန်မတို့ရဲ့ အနာဂတ်ဟာ အဲ့ဒီ စိုက်ခင်းလေးတွေလိုပဲ စိမ်းလန်းစိုပြေမယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကောင်းကင်ယံကနေ ကျရောက်လာတဲ့ မီးခိုးလုံးကြီးတွေက ကျွန်မတို့ရဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေကို တစ်စက္ကန့်အတွင်းမှာပဲ ပြာဖြစ်သွားစေခဲ့တယ်။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွေ ချပျိုးခဲ့တဲ့ အိမ်ဂေဟာလေးဟာ အခုတော့ အရှိန်ပြင်းလှတဲ့ စစ်မီးအောက်မှာ တဟုန်းဟုန်း လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ အရိုးစုတစ်ခုလိုပါပဲ။
အခန်း (၂)
စစ်ရဲ့အရိပ်အောက်မှာ ပထမဆုံး စတင်ခံစားရတာက ဝမ်းစာရေးပါ။ အလုပ်အကိုင်တွေ ပျက်၊ လမ်းတွေပိတ်သွားတဲ့အခါ အိမ်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ဆန်အိုးဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ခေါက်သံထွက်လာခဲ့တယ်။ ကိုလတ်ဟာ တစ်နေ့တစ်နေ့ အပြင်ကိုထွက်ပြီး အလုပ်ရှာပေမဲ့ ပြန်လာတိုင်း သူ့မျက်နှာမှာ ညှိုးငယ်မှုတွေပဲ ပါလာတတ်တယ်။ "ဒီနေ့လည်း ဘာမှ မရခဲ့ဘူး မိန်းမရာ" လို့ ပြောတဲ့ သူ့အသံဟာ အက်ကွဲလို့။ ကျွန်မတို့ ဗိုက်ဆာတာထက် ပိုဆိုးတာက ရင်ထဲက အသက်ရှူကြပ်လာတာပါ။ မနက်ဖြန် ဘာစားရမလဲ၊ ဘယ်လို အသက်ဆက်ရမလဲဆိုတဲ့ အတွေးတွေက လည်ပင်းကို ကြိုးနဲ့ချည်ထားသလိုမျိုး အသက်ရှူတိုင်း တင်းကျပ်နေစေတယ်။ စားဝတ်နေရေးဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ အရင်ကထက် ပိုပြီး လေးလံလာခဲ့ပြီ။
အခန်း (၃)
စျေးဆိုင်လေးတွေကို သွားကြည့်တိုင်း မျက်ရည်ကျချင်စရာပါ။ မနေ့က ငါးရာပေးရတဲ့ ကြက်ဥဟာ ဒီနေ့ တစ်ထောင် ဖြစ်သွားတယ်။ တစ်နေ့တခြား တက်နေတဲ့ ကုန်စျေးနှုန်းတွေဟာ ကျွန်မတို့လို လက်လုပ်လက်စားတွေရဲ့ အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ဝါးမျိုနေတဲ့ သတ္တဝါဆိုးကြီးတွေလိုပါပဲ။ ကိုလတ်ရဲ့ တစ်နေ့တာ လုပ်အားခဟာ ဆီတစ်ဘူးစာတောင် မရှိတော့တဲ့အခါ ကျွန်မတို့ တစ်နပ်လျှော့စားရတယ်။ နောက်တော့ နှစ်နပ်လျှော့စားရတယ်။ ပိုက်ဆံအိတ်ထဲမှာ ရှိသမျှ စက္ကူပိုင်းတွေဟာ တန်ဖိုးမဲ့သွားသလိုပဲ၊ ဗိုက်ထဲက ဆာလောင်မှုဒဏ်ကိုတော့ ဘာနဲ့မှ ဖုံးကွယ်လို့ မရခဲ့ဘူး။ လောကကြီးက ကျွန်မတို့ကို ရက်ရက်စက်စက် ကျောခိုင်းသွားသလို ခံစားရတယ်။
အခန်း (၄)
တစ်ညမှာတော့ ရွာထိပ်ကနေ သေနတ်သံတွေ တဖြောင်းဖြောင်း ကြားလိုက်ရတယ်။ "ပြေး... ပြေးကြတော့" ဆိုတဲ့ အော်ဟစ်သံတွေနဲ့အတူ ရွာလုံးကျွတ် ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်ကုန်တယ်။ ကျွန်မတို့ ဘာကိုမှ ယူချိန်မရခဲ့ဘူး။ လူ့အသက်ဆိုတာ ဒီလို စစ်မီးကြားမှာ ဖက်နဲ့ထုပ်ထားတဲ့ အမှိုက်သရိုက်တစ်ခုလိုပဲ တန်ဖိုးမဲ့နေတာလား။ ရွာသားတချို့ လမ်းဘေးမှာ လဲကျသွားတာကို မြင်နေရပေမဲ့ ကျွန်မတို့ မရပ်တန့်ရဲဘူး။ ကိုလတ်က ကျွန်မလက်ကို တင်းတင်းဆုပ်ထားရင်း "မပူနဲ့... ကိုယ်ရှိတယ်၊ အသက်ရှင်အောင် ပြေးရမယ်" လို့ တိုးတိုးလေး ပြောရှာတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မျက်လုံးထဲက ကြောက်စိတ်တွေကိုတော့ သူဖုံးကွယ်မထားနိုင်ခဲ့ပါဘူး။
အခန်း (၅)
ကောင်းကင်ပေါ်ကနေ ကြားလိုက်ရတဲ့ လေယာဉ်သံဟာ သေမင်းရဲ့ အော်ဟစ်သံပဲ။ မြေပြင်တစ်ခုလုံး တုန်ခါသွားပြီး မီးခိုးတွေ၊ ဖုန်မှုန့်တွေကြားမှာ ကျွန်မတို့ မှောက်လိုက်၊ ပြေးလိုက်နဲ့။ ဘေးနားက အိမ်နီးချင်း ဒေါ်လေးမြတို့ မိသားစုတစ်ခုလုံး ဗုံးဒဏ်မိသွားတာကို မြင်လိုက်ရတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်မ ရင်ဘတ်ထဲက အသဲနှလုံးတွေ ပြုတ်ထွက်သွားသလိုပဲ။ သွေးနံ့တွေက လေထဲမှာ ပျံ့နှံ့နေတယ်။ လူ့အသက်ကို အဖိုးတန်တယ်လို့ ဘယ်သူပြောတာလဲ။ ဒီနေရာမှာတော့ အသက်ဟာ လွင့်စင်သွားတဲ့ သစ်ရွက်ခြောက်တွေထက်တောင် ပိုပြီး အားကိုးရာမဲ့နေခဲ့တယ်။
အခန်း (၆)
တောလမ်းအတိုင်း တစ်ညလုံး ပြေးခဲ့ကြတယ်။ ခြေထောက်တွေက ဆူးစူးလို့ သွေးတွေချင်းချင်းနီနေပေမဲ့ နာရမှန်းတောင် မသိတော့ဘူး။ မနက်လင်းတော့ တခြားရွာတစ်ရွာက ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ရောက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီမှာလည်း စစ်ဘေးရှောင်တွေ ပြည့်နှက်နေပြီး စားစရာ၊ သောက်စရာ ဘာမှမရှိဘူး။ "ဒီတစ်နေရာက ရှောင်ပြေးရတာ နောက်ထပ် ဒုက္ခတောတစ်ခုထဲ ရောက်ဖို့လား" လို့ ကိုလတ်က မေးခွန်းထုတ်တယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ ခိုလှုံရာ ရှာလေလေ၊ ဒုက္ခတွေက ပိုပြီး ကြီးထွားလာလေလေပဲ။ လုံခြုံမှုဆိုတာ ဒီကမ္ဘာပေါ်မှာ မရှိတော့သလိုမျိုး အထီးကျန်ဆန်လွန်းလှပါတယ်။
အခန်း (၇)
မိုးတွေက သည်းသည်းမဲမဲ ရွာချလာပြန်တယ်။ မိုးကာစုတ်လေးအောက်မှာ ကုန်စင်အောင် မကွယ်နိုင်ဘဲ တစ်ကိုယ်လုံး စိုရွှဲနေခဲ့တယ်။ ကိုလတ်က ဖျားနေပြီ။ သူ့ကိုယ်လေး တုန်နေတာကို ကြည့်ပြီး ကျွန်မ ဘာမှမလုပ်ပေးနိုင်ဘူး။ စောင်လေးတစ်ထည်တောင် မရှိတဲ့ ဒီတောထဲမှာ သူ့ကို ရင်ခွင်ထဲထည့်ပြီး နွေးထွေးအောင် လုပ်ပေးရုံကလွဲလို့ပေါ့။ "ငါတို့ ဘာအပြစ်လုပ်ခဲ့လို့လဲ ကိုလတ်ရယ်" လို့ ကျွန်မ တိုးတိုးလေး ငိုရင်း မေးမိတယ်။ မိုးရေနဲ့ မျက်ရည် ရောထွေးနေလို့ ကျွန်မ ငိုနေတာကို ဘယ်သူမှ မသိကြဘူး။ သဘာဝတရားကတောင် ကျွန်မတို့အပေါ် သနားညှာတာမှု ကင်းမဲ့နေသလိုပါပဲ။
အခန်း (၈)
ညတိုင်း ဗုံးသံ၊ သေနတ်သံတွေကို အိပ်မက်ထဲထိ ကြားနေရတယ်။ အိပ်ပျော်သွားရင်တောင် တစ်ကိုယ်လုံး ဆတ်ခနဲ ဆတ်ခနဲ လန့်နိုးတတ်တယ်။ ကိုလတ်ကတော့ အဖျားတက်ပြီး ယောင်နေရှာတယ်။ "မီးလောင်နေပြီ... စိုက်ခင်းလေးတွေ လောင်ကုန်ပြီ" လို့ သူအော်နေတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပျော်ရွှင်စရာ အတိတ်တွေဟာ အခုတော့ ခြောက်လှန့်နေတဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေ ဖြစ်နေပြီ။ မှောင်မိုက်နေတဲ့ တောနက်ထဲမှာ ငြိမ်းချမ်းခြင်းဆိုတာကို လိုက်ရှာနေပေမဲ့ ဝေးသထက် ဝေးနေတုန်းပဲ။
အခန်း (၉)
ခန္ဓာကိုယ်က အားအင်တွေ ကုန်ခမ်းလာပြီ။ စားစရာမရှိ၊ အိပ်စက်ရခြင်းမရှိတဲ့ နေ့ရက်တွေ ကြာလာတဲ့အခါ ကျွန်မတို့ဟာ သက်ရှိလူသားတွေနဲ့တောင်မတူတော့ဘဲ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ အရိုးစုတွေလို ဖြစ်လာတယ်။ ကိုလတ်ရဲ့ ပါးချိုင့်လေးတွေ ပျောက်သွားပြီး မျက်တွင်းတွေ ဟောက်ပက် ဖြစ်နေတာကို ကြည့်ရင်း ကျွန်မ ရင်ကွဲမတတ် ခံစားရတယ်။ "အသက်မျှင်းမျှင်းပဲ ကျန်ပါတော့တယ် မိန်းမရာ... ငါ မင်းကို ဆုံးထိအောင် မခေါ်သွားနိုင်တော့ဘူး ထင်တယ်" လို့ သူပြောတဲ့အခါ ကျွန်မ သူ့နှုတ်ခမ်းကို လက်နဲ့ပိတ်လိုက်မိတယ်။ ကျွန်မတို့မှာ အသက်ရှူနေရုံကလွဲလို့ ဘာမျှော်လင့်ချက်မှ မရှိတော့ဘူး။
အခန်း (၁၀)
ပျော်ရွှင်ခြင်းဆိုတာ ဘာလဲလို့ တစ်ယောက်ယောက်က လာမေးရင် ကျွန်မ ဖြေနိုင်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ ကျွန်မတို့ ဘဝထဲမှာ ရယ်မောသံတွေ ပျောက်ဆုံးသွားတာ ကြာခဲ့ပြီ။ ကလေးငယ်တွေရဲ့ ကစားသံတွေအစား ငိုယိုသံတွေကပဲ နေရာယူထားတယ်။ လောကကြီးက မီးခိုးရောင် သန်းနေတယ်။ ဘယ်ဘက်ကို ကြည့်ကြည့် သေခြင်းတရားရဲ့ အရိပ်အယောင်တွေပဲ မြင်နေရတယ်။ စစ်မီးက လူတွေကိုတင် သတ်တာမဟုတ်ဘူး၊ လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေကိုပါ အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်တာပါ။
အခန်း (၁၁)
ကျွန်မတို့ နောက်ထပ် တစ်နေရာကို ထပ်ရွှေ့ရပြန်တယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ ဘယ်ကိုသွားရမှန်း မသိဘူး။ လူအုပ်ကြီးနောက်ကို မျက်စိမှိတ်ပြီး လိုက်နေရတာ။ ရှေ့မှာ ဘာရှိမလဲ၊ နောက်ထပ် ဗုံးတွေ ကျလာမလား၊ သေနတ်သမားတွေနဲ့ တိုးမလားဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိဘူး။ ခြေလှမ်းတိုင်းဟာ သေမင်းဆီကို သွားနေတာလား၊ အသက်ရှင်ခြင်းဆီကို သွားနေတာလားဆိုတာ ဝေခွဲမရတဲ့ ခရီးတစ်ခုပါ။ လမ်းဘေးမှာ စွန့်ပစ်ထားခဲ့ရတဲ့ အဝတ်အစားဟောင်းတွေလိုပဲ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဘဝတွေကိုလည်း ကံကြမ္မာက စွန့်ပစ်လိုက်ပြီလားလို့ တွေးမိတယ်။
အခန်း (၁၂)
နောက်ဆုံးတော့ စစ်မီးက ငြိမ်းချင်မှ ငြိမ်းပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မတို့ နှလုံးသားထဲမှာ လောင်ကျွမ်းသွားတဲ့ ဒဏ်ရာတွေကတော့ ဘယ်တော့မှ ပျောက်မှာမဟုတ်ဘူး။ ကိုလတ်ရဲ့ လက်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားရင်း ကျွန်မ ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်မိတယ်။ မီးခိုးတွေကြားမှာ လမင်းက မှေးမှိန်နေတယ်။ ကျွန်မတို့ စိုက်ခဲ့တဲ့ စံပယ်ပင်လေးတွေ၊ အိမ်လေး၊ အိပ်မက်လေးတွေ အားလုံးဟာ စစ်မီးထဲမှာ ပြာ ဖြစ်သွားခဲ့ပြီ။ အခုကျန်နေတာကတော့ ခါးသီးလှတဲ့ အသက်ရှူသံတွေနဲ့ ဘယ်တော့မှ မေ့ဖျောက်လို့မရမယ့် ဝေဒနာတွေပါပဲ။ စစ်မီး... ရှင်ဟာ ကျွန်မတို့ဆီကနေ အရာအားလုံးကို လုယူသွားခဲ့ပြီ။